BÀ LAO CÔNG BỊ CÔ DÂU H/ẤT TÚI ĐỒ XUỐNG ĐẤT GIỮA TIỆC CƯỚI VÌ BỊ Đ;Ổ OAN Ă/N C/ẮP

BÀ LAO CÔNG BỊ CÔ D:ÂU H:ẤT TÚI ĐỒ XUỐNG ĐẤT GIỮA TIỆC C:ƯỚI VÌ BỊ Đ:Ổ OAN ĂN C:ẮP VÍ HAI MƯƠI TR:IỆU. “LƯƠNG CẢTHÁNG CỦA BÀ CÓ KHI CHƯA BẰNG SỐ T:IỀN TRỌNG VÍ KHÔNG LẤY THÌ AI TIN?”

Chiếc túi vải cũ bị h:ất tung xuống nền đá hoa, cô d:âu chỉ thẳng vào m:đặt bà lao công q:uát: “Lật hết ra! Không lấy thì s:ợ gì?” Bà q:uỳ xuống đồ nhỏ, và trong đống đồ r:ở bãi rác, tôi đã tìm thấy kh:ựng lại thứ một thứ hai.

Tôi tên Thư, ba lục phân tuổi, chị họ cô d:âu. hôm nay tôi ngồi bàn gia đình, ngay sát sân khấu.

Cô d:âu Quỳnh, hai mươi sáu tuổi, vốn không phải người xấu. Nhưng sáng giờ con bé căng thẳng như dây đàn. Chiếc áo ví đỏ của dì Lan, mẹ nó, bảo vệ đúng hai mươi ba tr:eu để trả lời cho đội trang trí, đã biến m:ra khỏi bàn mười phút gió. Dì Lan t:ái m:đặt, quỳnh leo lên.

Người duy nhất vào khu bàn gia đình lúc đó là bà tám, năm thứ tám tuổi, lao công của nhà hàng. Bà vào khay chờ đợi, quay đầu lau bàn rồi đi ra.

“Chỉ có bà vào đây thôi!” Quỳnh bước tới đường bà. “Chị Hùng, ôm bà ấy lại!”

Anh Hùng, bảo vệ, nén rồi cũng chặn cửa. Bà Tám t:ái m:ặt, hai tay ôm ch:ặt cái túi vải bạc.

“Cô ơi, tôi không lấy. Tôi chỉ lau bàn thôi mà.”

“Không thể lấy được thì đưa túi ở đây!”

Bà không b:uông. Quỳnh g:iật phăng cái túi, trượt ngược xuống đất. Đồ r:ơi bảng mô tả: Chiếc áo mưa nhàu nát r:ách một bên, cái khăn lau, hộp cơm bình, một tờ giấy gấp tư, và một cái bánh bao gói b:áo.

Quyên khinhnh nhìn tràn đồ, nói cho cả phòng nghe:

“Lương cả tháng của bà có khi chưa có số t:iền trong ví, không lấy thì ai tin?”

Hàng rào vây quanh. Có người rừng: hiện th:oại lên voi. Một bà khách c:ười nhạt: “Người ta nghèo thì dễ nổi lòng tham lắm.”

“Nữ Bà hết từng món cho mọi người kiểm tra,”Quỳnh nói. “Áo, khăn, cả hộp cơm.”

Bà Tám im l:ặng q:uỳ xuống. Hai bàn tay nhăn nheo run run mở từng món, đưa lên cho người ta nhìn. Mở đến chiếc áo mưa r:ách, bà nghẹn lại, lấy vạt áo lau mắt.

“Tôi còn đang n:ợ t:iền th:uốc cho chồng, sao dám làm chuyện này… Chồng tôi nằm v:iện, tôi chỉ mong giữ được công việc…”

Không ai nói gì. Tôi định bước ra thì dì Lan kéo tay tôi lại, giọng run: “Thư, đừng. Ví của dì mà.”

Tôi nhìn bà Tám. Cái bánh bao gói b:áo nằm lăn lóc cạnh chân bà. Bà vừa kh:óc vừa nhặt lại, phủi bụi, cẩn thận b:ỏ vào túi như thể s:ợ làm r:ơi thêm lần nữa. Đó là phần bà để dành mang về cho chồng.

Có điều gì đó trong tôi nghẹn lại. Tôi chợt nhớ lúc tiệc bắt đầu, tôi thấy ai đó lén lút lướt qua khu để quà sau sân khấu, tay cầm thứ gì màu đỏ. Lúc ấy tôi tưởng nhân viên nhà hàng, nên không để ý.

“Gọi c:ông an đi,” anh Hùng thở dài, rút đ:iện th:oại. “Để người ta kiểm tra cho rõ.”

Bà Tám ngẩng phắt lên, m:ặt trắng bệch, hai tay chắp lại.

“Đừng mà anh ơi! Tôi mà có tiếng ăn c:ắp thì không ai nhận làm nữa, chồng tôi lấy gì mà chữa…”

Anh Hùng bấm số. Đầu ngón tay anh dừng ngay trước nút gọi.

Đúng lúc đó, một bóng nhỏ l:ao xuyên qua đ:ám đông.

Là một thằng bé chừng chín tuổi, mặc bộ vest xanh sai cỡ, tóc rối bù, thở hổn hển. Nó chạy thẳng tới chỗ bà Tám, nắm ch:ặt tay bà, rồi quay lại nhìn cả sảnh với đôi mắt đỏ hoe:

“Cô ơi, cháu biết ai l:ấy!”

Cả sảnh im phăng phắc. Anh Hùng b:uông đ:iện th:oại xuống. Quỳnh kh:ựng lại, nụ c:ười khinh khỉnh biến m:ất.

Thằng bé giơ chiếc đ:iện th:oại trong tay lên, ngón cái ấn nhẹ vào màn hình. Rồi nó quay người, ngón tay nhỏ xíu chậm rãi giơ lên, quét qua từng bàn tiệc, và dừng lại.

Dừng ngay bàn gia đình.

Bàn của tôi.

Ngón tay nhỏ xíu của thằng bé dừng lại, chĩa thẳng vào người đàn ông ngồi cuối bàn, sát cạnh chiếc ghế trống của tôi.

Chú Dũng.

Tôi chỉ gặp chú vài lần trong đời. Chú là em họ của dì Lan, bốn mươi lăm tuổi, người gầy, nói chuyện lúc nào cũng cười cười. Nửa năm chú mới lò mặt một lần, thường là lúc cần vay t:iền. Hôm nay chú mặc bộ vest xám hơi rộng, tay còn cầm ly nước ngọt đã cạn đáy.

“Ba!” Thằng bé gào lên, giọng vỡ ra. “Ba l:ấy cái ví đỏ đúng không? Con thấy rồi! Con quay lại hết rồi!”

Cả sảnh như nín thở. Bài nhạc nền vẫn rè rè phát một giai điệu vui tươi, nghe lạc lõng đến khó chịu.

Chú Dũng đứng bật dậy, ghế kéo lê một tiếng chói tai. Nụ cười trên mặt chú méo đi.

“Thằng nhóc này nói bậy bạ gì thế! Khang, con mệt rồi phải không? Qua đây, ba đưa con ra ngoài.”

Chú bước tới định nắm tay con. Tôi đứng chắn ngay giữa, không biết lấy đâu ra can đảm. Thằng bé tên Khang, chín tuổi, học lớp bốn, đang run bần bật, nhưng tay vẫn nắm chặt tay bà Tám, không buông.

“Chú Dũng, để cháu nó nói hết đã.”

“Con nít biết gì mà nói!” Chú gằn giọng. “Mẹ nó dạy nó nói xấu tôi từ lâu rồi. Chị Thư, chị đừng tin.”

“Mẹ không dạy!” Khang hét lên, nước mắt chảy ròng ròng. “Con thấy ba bỏ cái ví vào áo. Ba còn bảo con đừng nói với ai, tối về ba mua cho con đôi giày mới!”

Câu nói của đứa trẻ rơi xuống sảnh tiệc như một cái tát. Tiếng xì xào nổi lên từng đợt, từ bàn này sang bàn khác.

Quỳnh đứng sững giữa sảnh, váy cưới xòe rộng, hai tay buông thõng. Con bé mở miệng, nhưng không phát ra được tiếng nào. Rồi nó quay sang tôi, giọng yếu hẳn:

“Chị… một đứa nhỏ nói vậy thì tin được sao?”

“Tin hay không thì xem là biết.”

Tôi quay xuống, hạ giọng với thằng bé:

“Khang, cho cô xem đoạn con quay được không?”

Thằng bé ngập ngừng nhìn cha. Chú Dũng trừng mắt. Nhưng bàn tay bà Tám bỗng nhẹ nhàng siết lấy vai nó, một cái siết rất khẽ. Khang hít một hơi, rồi đặt chiếc điện thoại cũ, màn hình nứt một đường chéo, vào tay tôi.

Tôi nhấn phát.

Đoạn phim rung lắc, dài chừng một phút hai mươi giây. Lúc đầu là sân khấu, bóng bay, cô dâu chú rể xoay một vòng. Giọng trẻ con thì thầm: “Mẹ ơi, mẹ xem này, cô dâu đẹp quá.” Rồi máy lia xuống phía bàn gia đình, nơi chiếc khăn trải bàn đỏ có chiếc ví đỏ nằm cạnh bình hoa.

Trong khung hình, một bóng người mặc vest xám bước tới, nhìn quanh. Bàn tay ấy nhấc chiếc ví lên, mở ra xem nhanh, rồi nhét thẳng vào lớp áo bên trong.

Giọng Khang trong video khẽ run: “Ba…”

Chú Dũng quay phắt lại, mặt tái đi, nói rất nhỏ nhưng micro điện thoại vẫn thu rõ từng chữ:

“Im. Tối ba mua giày cho con.”

Tôi nhấn dừng. Tay tôi lạnh ngắt.

Tôi nhớ ra rồi. Cái bóng lướt qua khu để quà sau sân khấu lúc tiệc mới bắt đầu, tay cầm thứ gì màu đỏ, mà tôi cứ tưởng là nhân viên nhà hàng. Hóa ra nó mặc vest xám.

“Anh Hùng,” tôi gọi, giọng vẫn còn run nhưng đã đủ rõ. “Anh chặn cửa ra vào giúp em. Chị Mai ơi!”

Chị Mai, quản lý nhà hàng, đang đứng ngoài vòng người, tay cầm bộ đàm, mặt tái xanh vì sợ lớn chuyện. Chị lao tới ngay.

“Chị xem cái này.”

Chị Mai xem xong thì im lặng. Chị đưa mắt nhìn anh Hùng, rồi nhìn bà Tám đang ngồi bệt dưới sàn, nắm tay thằng bé, người co ro trong bộ đồng phục xám đã bạc màu.

“Nhà hàng có camera khu để quà và khu bàn gia đình,” chị nói nhỏ. “Chị cho trích xuất ngay.”

“Không cần chờ,” tôi nói. “Em xin chị một việc nữa.”

Tôi nhìn quanh sảnh. Hàng trăm khách đang đứng, có người vẫn giơ điện thoại quay, màn hình LED trên sân khấu vẫn chiếu những tấm ảnh cưới của hai đứa nó.

“Bà ấy bị xúc phạm trước mấy trăm người. Vậy phải được rửa oan trước mấy trăm người. Chị cho chiếu đoạn này lên màn hình được không?”

Chị Mai chần chừ một nhịp, nhìn Quỳnh. Quỳnh không nói gì, chỉ đứng im, hai bàn tay siết vào nhau. Nhưng chú rể Đức, hai mươi chín tuổi, nãy giờ đứng im sau lưng con bé, bước lên một bước:

“Chị cứ làm đi. Nếu chúng em sai, chúng em nhận.”

Chỉ ít phút sau, đoạn video bắt đầu phát trên màn hình LED lớn nhất sảnh. Từng khung hình rung rung, giọng Khang run run, và câu nói cuối cùng vang lên rõ mồn một trong loa: “Im. Tối ba mua giày cho con.”

Cả sảnh lặng đi. Rồi tiếng xì xào dâng lên như sóng.

Chú Dũng lao tới, vươn tay giật điện thoại, nhưng anh Hùng và Đức đã chặn trước. Một người giữ vai, một người giữ cánh tay. Chú vùng vẫy, chiếc vest xám bung cúc, và từ lớp áo bên trong, một vật màu đỏ trượt xuống nền đá hoa.

Chiếc ví đỏ của dì Lan.

Nó rơi đúng chỗ chiếc túi vải của bà Tám vừa bị hất tung.

Chú Dũng đứng im. Mặt chú chuyển từ đỏ sang trắng bệch, rồi chú cười, một tiếng cười khô, như thể mọi thứ đã quá muộn để chối.

“Tôi chỉ mượn thôi!” chú nói, giọng bỗng the thé. “Mai tôi trả! Người ta dí tôi ba tháng nay, tôi không còn đường nào nữa, các người biết gì mà…”

“Mượn mà giấu trong áo?” Anh Hùng nhặt chiếc ví lên, giọng lạnh tanh. “Còn để người ta đổ oan cho bà lao công suốt nửa tiếng?”

Chú Dũng không đáp. Chú quay sang tìm một người, và tôi thấy ánh mắt chú dừng lại ở dì Lan.

“Chị Lan!” Chú gào lên. “Chị đứng ngay đó, chị thấy tôi bỏ cái ví vào áo mà! Sao chị không nói?”

Tôi quay phắt đầu.

Dì Lan đứng cách đó ba bước, hai tay ôm chặt chiếc túi xách, mặt trắng bệch. Không phải trắng vì ngạc nhiên. Dì đã không hề ngạc nhiên từ lúc thằng bé chỉ tay.

Tôi nhớ lại cái kéo tay nhẹ của dì khi tôi định đứng lên. Cái giọng run run: “Thư, đừng. Ví của dì mà.” Lúc đó tôi tưởng dì sợ làm lớn chuyện giữa ngày cưới của con gái. Giờ tôi mới hiểu dì sợ điều gì.

“Dì.” Tôi bước tới. “Dì thấy chú Dũng cầm ví đúng không?”

Dì Lan môi mấp máy.

“Dì… dì không chắc…”

“Mẹ.”

Quỳnh lên tiếng. Giọng con bé nhỏ xíu, nghe như không phải của một cô dâu vừa quát tháo người khác mười phút trước.

“Mẹ thấy chú Dũng l:ấy ví hả?”

“Mẹ định nói riêng với chú ấy sau tiệc!” Dì Lan bật ra, như tự vệ. “Mẹ không muốn chuyện này làm xấu mặt nhà mình trong ngày c:ưới của con! Mẹ tưởng… tưởng chú ấy sẽ tự trả lại…”

“Rồi mẹ đứng nhìn con bắt bác ấy lật từng món đồ ra?”

Dì Lan không nói được.

“Mẹ nhìn con hất túi của bác ấy xuống đất, mẹ nhìn con nói câu đó, mà mẹ im?”

“Mẹ không bảo con làm vậy!”

“Nhưng mẹ cũng không cản.”

Quỳnh nói xong thì quay đi. Tôi thấy vai con bé run lên dưới lớp voan trắng.

Không ai trong sảnh nói gì. Mấy trăm con mắt chuyển từ dì Lan sang bà Tám, người phụ nữ vẫn ngồi bệt dưới nền, hai tay ôm khư khư cái bánh bao gói báo như ôm chút gì quý giá cuối cùng.

Quỳnh bước tới. Tôi tưởng con bé sẽ bỏ chạy khỏi sảnh. Nhưng nó quỳ xuống, ngay giữa nền đá hoa, giữa tà váy cưới lộng lẫy, và bắt đầu nhặt từng món đồ của bà Tám.

Chiếc áo mưa rách một bên vai, nó gấp lại cẩn thận. Cái khăn lau, nó phủi bụi. Hộp cơm thiếc, nó lau bằng ống tay áo. Cuối cùng là tờ giấy gấp tư đã bung ra một nửa.

Tôi nhìn tờ giấy ấy, và tim tôi thắt lại, y như lúc đứng nhìn từ xa. Đó là phiếu thu viện phí, tên bệnh nhân Phạm Văn Sáu, hai dòng chữ đỏ ở dưới: nợ chưa thanh toán mười bốn triệu, hạn đóng trước thứ Hai.

Quỳnh đọc xong, đôi môi run lên.

“Bác Tám…” Nó đặt tờ giấy vào lòng bàn tay bà bằng cả hai tay. “Cháu sai rồi. Cháu xin lỗi.”

Bà Tám không nhận ngay. Bà nhìn Quỳnh một lúc lâu, đôi mắt đỏ hoe, rồi mới khẽ nói:

“Tôi không giận cô.”

“Bác…”

“Cô lo cho mẹ cô, tôi hiểu. Nhà ai mất t:iền mà chẳng hoảng. Nhưng cô bảo tôi lật từng cái áo ra cho người ta xem.” Giọng bà nghẹn lại. “Cái áo mưa đó chồng tôi mặc đi làm thuê hai chục năm. Tôi cầm nó, như cầm cả cái nhà. Cô làm vậy mà không nghĩ gì sao?”

Quỳnh khóc. Không phải kiểu khóc để người ta nhìn. Con bé gục đầu xuống, vai rung từng đợt.

“Cháu nghĩ bác nghèo… nên cháu mới…” Nó nói không thành tiếng. “Cháu xấu hổ lắm.”

Đúng lúc đó, nó đứng dậy, bước tới sân khấu, cầm lấy micro của MC đang đứng chết trân. Đức bước theo, nắm lấy tay con bé.

“Em xin lỗi mọi người,” Quỳnh nói, giọng vang ra khắp sảnh tiệc, run run nhưng không dừng lại. “Nhất là bác Tám. Em đã xúc phạm bác trước mặt mọi người, chỉ vì bác nghèo. Bác không ăn c:ắp gì cả. Người sai là em.”

Đức cúi đầu thật sâu.

“Chúng cháu nợ bác một lời xin lỗi,” anh nói. “Và một lời cảm ơn, vì bác đã không bỏ đi.”

Có tiếng vỗ tay, lẻ tẻ rồi vang lên rộn rã. Bà khách lúc nãy nói “người nghèo thì dễ tham” nhìn xuống chân. Mấy người giơ điện thoại quay nãy giờ lặng lẽ hạ xuống.

Bà Tám đứng dậy, chậm chạp. Bà lau mặt bằng tay áo, nói nhỏ với chị Mai:

“Chị ơi, cho tôi đi làm tiếp. Tôi sợ mất việc.”

Chị Mai nghẹn lời, giơ tay đỡ vai bà.

“Chị không mất việc đâu. Nhà hàng xin lỗi chị, không hỏi rõ đã để chị chịu uất ức. Hôm nay chị nghỉ, lương vẫn tính đủ.”

Đúng lúc đó, anh Hùng nhấc điện thoại lên, lần này bấm hẳn số.

“Alô, c:ông an phường phải không? Bên tôi có vụ l:ấy c:ắp tài sản tại nhà hàng…”

Chú Dũng sụp xuống ghế, hai tay ôm đầu. Khang chạy ra khỏi vòng tay bà Tám, nắm vạt áo cha, mếu máo:

“Ba ơi, con không muốn ba bị bắt… Con xin lỗi…”

“Không phải lỗi của con.”

Tôi quỳ xuống ôm lấy thằng bé. Nó khóc nấc lên trong lòng tôi, người run bần bật. Khi tôi ngẩng đầu, chú Dũng đang nhìn con trai, mắt đỏ hoe. Lần đầu tiên, tôi thấy chú không còn cười.

“Mẹ con đang trên đường lên rồi,” tôi nói. “Con cứ ở với cô.”

Khang gật đầu, nắm chặt tay áo tôi. Tay kia vẫn cầm chiếc điện thoại nứt màn hình, như cầm một thứ vũ khí duy nhất nó có.

Quỳnh bước xuống từ sân khấu, đi thẳng tới chỗ mẹ. Con bé vẫn còn khóc, nhưng mắt đã rất tỉnh.

“Mẹ, đưa con cái ví.”

“Quỳnh…”

“Bác Tám đang thiếu mười bốn triệu viện phí, hạn thứ Hai. Trong ví còn hai mươi triệu mà. Mẹ đưa bác ấy trước đi. Con sẽ bù lại cho mẹ.”

Tôi nhìn dì Lan, chờ dì đưa. Chiếc ví đỏ, sau khi anh Hùng trả lại, đang nằm trong tay dì.

Nhưng dì Lan siết chặt lấy nó, lùi lại một bước.

“Không được.”

“Mẹ?”

“Số t:iền này… mẹ không động vào được.” Dì nói, mắt dán xuống nền đá. “Con hỏi chi nhiều. Là tiền trả đội trang trí…”

“Chị Lan ơi.”

Chị Mai quay lại từ lúc nào, tay cầm điện thoại, giọng ngập ngừng.

“Em vừa liên lạc với bên trang trí. Họ nói bên chị đã thanh toán đủ từ tuần trước ạ. Không còn khoản nào chưa trả.”

Căn phòng chợt im lặng một cách kỳ lạ.

Quỳnh quay chầm chậm về phía mẹ. Nụ cười đã tắt hẳn trên mặt con bé từ lâu, nhưng lần này, trong ánh mắt có thứ gì đó khác, lạnh hơn, giống nỗi sợ.

“Mẹ,” nó hỏi, từng chữ rơi chậm. “Hai mươi triệu này rốt cuộc là t:iền gì?”

Dì Lan không trả lời.

Hai công an bước vào sảnh, theo sau anh Hùng. Họ đưa chú Dũng ra ngoài. Nhưng đến cửa, chú bỗng giật tay ra, quay phắt lại, và hét lên một câu khiến cả sảnh đông cứng:

“Bà Lan! Hai mươi triệu đó bà tính đưa cho ai? Dám nói luôn trước mặt bà ấy đi!”

Mọi ánh mắt quay về phía dì Lan. Dì không nhìn Quỳnh. Dì không nhìn ai trong sảnh.

Dì Lan chỉ nhìn bà Tám. Còn bà Tám, đứng giữa nền đá hoa với túi vải cũ trong tay, đã cúi mặt xuống từ lúc nào, bàn tay siết lại quanh cái bánh bao gói báo, như người đã chờ câu hỏi này suốt cả buổi sáng.

Lúc ấy tôi mới nhận ra, từ đầu đến cuối chuyện này, dì Lan chưa từng một lần nhìn thẳng vào mặt bà Tám.

Giống như người ta chỉ tránh nhìn người mà mình đã quá quen.

Cánh cửa sảnh đóng lại sau lưng chú Dũng, nghe nặng như một tiếng búa.

Không ai nhúc nhích. Mấy trăm người đứng im, mắt dán vào dì Lan. Dì đứng giữa sảnh, chiếc ví đỏ ép sát ngực, môi trắng bệch. Tôi nghĩ dì sẽ nói thêm một câu dối, kiểu “chú ấy nói bậy”, như dì đã quen làm suốt buổi sáng.

Nhưng người lên tiếng trước lại là bà Tám.

Bà đứng đó, lưng hơi còng, túi vải cũ ôm trước bụng. Bà ngẩng đầu, lần đầu tiên nhìn thẳng vào dì Lan.

“Bà Lan.”

Giọng bà không to, nhưng cả sảnh nghe rõ.

“Tôi nhận ra bà ngay lúc vào lau bàn sáng nay. Mười ba năm rồi, bà còn nhớ mặt tôi không?”

Dì Lan nấc lên một tiếng, đưa tay bụm miệng.

“Chị Tám…”

Hai chữ ấy rơi ra nhỏ như hơi thở. Dì gọi đúng tên bà. Không phải “bà lao công”, cũng không phải “người kia”. Quỳnh quay phắt sang mẹ.

“Mẹ quen bác ấy?”

Dì Lan không đáp được. Tôi thấy mấy người khách đã rút điện thoại ra lần nữa. Tôi bước lên, nói với chị Mai:

“Chị cho tụi em mượn phòng chờ của cô dâu. Chỉ vài người thôi.”

Chị Mai gật đầu ngay, như chỉ chờ ai đó cho phép mình thoát khỏi cái sảnh này.

Phòng chờ cô dâu nằm sau sân khấu, nhỏ và nồng mùi nước hoa với keo xịt tóc. Trên ghế còn vắt chiếc áo dài đỏ Quỳnh sẽ thay lúc mời rượu. Tôi đỡ bà Tám ngồi xuống chiếc ghế sofa duy nhất. Đức đứng sát cạnh vợ. Chị Mai đứng ở cửa, tay vẫn cầm bộ đàm. Khang được một nhân viên dắt ra quầy bánh ngọt, nó cứ ngoái đầu lại nhìn bà Tám mãi rồi mới chịu đi.

Cửa vừa khép, Quỳnh quay lại:

“Mẹ nói đi. Hai mươi triệu đó là t:iền gì? Sao chú Dũng biết? Sao bác Tám biết mẹ?”

Dì Lan ngồi xuống mép ghế. Chiếc ví đỏ nằm trong lòng, mười đầu ngón tay dì quặp chặt vào nó. Một lúc lâu, dì mới thốt ra được một câu:

“Con nhớ ba con từng có đội thợ xây không?”

Quỳnh khựng lại.

“Con nhớ. Ba làm nhà thầu nhỏ, đến khi con học lớp mười.”

“Mười ba năm trước, trong đội ba con có một người thợ hồ. Anh Sáu.” Dì Lan liếc về phía bà Tám rồi lập tức quay đi. “Hôm đó ba con ép tiến độ cho kịp bàn giao. Giàn giáo tầng ba thiếu dây an toàn, ba con tiếc t:iền không mua đủ. Anh Sáu ngã xuống.”

Căn phòng im phăng phắc.

“Gãy cột sống,” bà Tám nói tiếp, giọng bình thản đến mức nghe càng nhói. “Bác sĩ bảo may mắn mới không ch:ết. Từ đó ổng không khiêng vác nổi nữa.”

“Ba con có đưa t:iền,” dì Lan nói, như đang tự bào chữa. “Mười triệu. Hôm đó ở bệnh viện, ba con bảo anh Sáu ký vào một tờ giấy, nói là giấy nhận t:iền hỗ trợ. Thật ra là giấy cam kết tự nguyện không khiếu nại. Anh Sáu có học hành đâu, chị Tám cũng không biết chữ nhiều, hai vợ chồng cứ thế ký.”

Tôi nhớ ra dượng Phát. Một người đàn ông to con, hay cười, hay cho tôi tiền lì xì mỗi dịp Tết. Tôi chưa bao giờ nghĩ tới chuyện này.

“Sau đó ba con thua lỗ, rồi bệnh. Ba mất khi con mười tám tuổi,” dì quay sang Quỳnh. “Lúc dọn đồ của ba, mẹ thấy cuốn sổ nhỏ. Trong đó có một dòng chữ tay ba viết: Nợ anh Sáu hai mươi triệu. Hứa bù khi có điều kiện. Phải trả.”

Quỳnh lùi lại một bước, lưng chạm vào tường.

“Mẹ giữ cuốn sổ đó tám năm?”

“Mẹ nuôi con ăn học, trả nợ nần của ba con. Lần nào định đi tìm anh chị Sáu thì lại có chuyện khác. Mẹ cứ tự nhủ để sau, để sau…” Giọng dì vỡ ra. “Đến khi con đi lấy chồng, mẹ mới dám nghĩ tới. Mẹ không muốn con bước vào nhà người ta mà sau lưng mẹ còn mang cái nợ này.”

“Vậy sao mẹ không nói với con?”

“Nói thế nào được? Nói rằng ba con vì tiếc t:iền mà làm người ta tàn phế, rồi dùng một tờ giấy để cắt đứt trách nhiệm?” Dì Lan ôm mặt. “Mẹ xấu hổ lắm, Quỳnh ạ.”

Tôi lặng lẽ hỏi:

“Chú Dũng thì sao dì? Sao chú ấy biết?”

“Chú Dũng từng là thợ phụ trong đội ba con.” Dì Lan lau mặt bằng mu bàn tay. “Chú biết nhà anh Sáu, biết hết chuyện. Tuần trước mẹ nhờ chú dẫn đường đi tìm. Chú bảo chỉ thấy chị Tám làm ở nhà hàng này, không nói thêm. Mẹ đoán chuyện này trùng hợp ngay hôm cưới con, chắc ông trời xui. Mẹ định xong lễ sẽ kín đáo đưa phong bì cho chị ấy.”

“Nên mẹ nói với con đó là tiền trả trang trí.”

“Mẹ không dám nói thật.”

Nỗi tức giận trong tôi lẫn với thứ gì đó giống thương hại. Tôi nhớ lại cái khoảnh khắc dì kéo tay tôi.

“Sáng nay dì thấy chú Dũng l:ấy ví, đúng không? Dì đã đứng ngay đó.”

Dì Lan gật đầu, rất khẽ.

“Sáng nay chú ấy tìm mẹ ở hành lang. Chú xin mẹ năm chục triệu để trả nợ cá độ. Mẹ từ chối. Chú đe: nếu mẹ không đưa thì chú sẽ nói toàn bộ chuyện của ba con và anh Sáu cho cả họ nghe, ngay giữa tiệc. Mẹ bảo số t:iền trong ví là của người khác, mẹ không có quyền cho chú.”

Tôi hiểu rồi. Chú Dũng đã nghe được hai mươi triệu ấy dành cho ai, nên mới chọn đúng chiếc ví đó mà l:ấy.

“Lúc thấy ví biến mất, mẹ biết ngay là chú ấy,” dì thì thào. “Nhưng nếu mẹ nói ra, chú ấy sẽ nói hết. Mà người bị chú ấy nói hết chuyện lại đang đứng ngay đó, bị Quỳnh quát. Mẹ… mẹ sợ. Mẹ sợ chị Tám nghe được, sợ họ hàng nghe được, sợ cả cái ngày cưới của con.”

“Mẹ sợ mất mặt,” Quỳnh nói, giọng khàn đặc. “Còn bác Tám thì sao? Bác ấy bị con quỳ xuống mà nhục mạ trước mấy trăm người, mẹ không thấy sao?”

“Mẹ thấy,” dì Lan nói. “Mẹ thấy từng chút một, và mẹ không bước nổi.”

Bà Tám im lặng nghe hết. Khi dì Lan nói xong, bà mới đặt chiếc túi vải xuống đùi, thở ra một hơi rất dài.

“Tôi có biết bà,” bà nói. “Ngày chồng tôi nằm ở bệnh viện huyện, bà đi cùng ông Phát. Bà đứng ngoài hành lang, không dám vào phòng. Tôi nhớ cái áo bà mặc hôm đó, màu tím nhạt.”

Dì Lan khóc thành tiếng.

“Sáng nay tôi nhìn thấy bà ngồi ở bàn gia đình, tôi nhận ra liền. Bà già đi, nhưng cái dáng ngồi vẫn vậy.” Bà Tám dừng lại. “Tôi định im. Tôi cần cái việc này. Mỗi tháng sáu triệu, tôi lo thuốc cho ông Sáu, tôi không dám gây chuyện.”

Quỳnh quay sang bà, mắt đỏ ngầu.

“Vậy khi con quát bác, sao bác không nói? Sao bác không nói nhà cháu nợ bác?”

Bà Tám nhìn Quỳnh một lúc rồi cười, nụ cười méo xệch, tôi không quên được.

“Nói ra lúc đó ai tin cô? Một bà lao công bị bắt quả tang trong túi có đồ, lại đi vu cho nhà người ta nợ mình. Người ta chỉ nghĩ tôi đã ăn c:ắp còn muốn bịa chuyện để thoát tội.”

Căn phòng lặng đến mức nghe rõ tiếng nhạc tiệc rè rè vọng qua vách. Quỳnh sụp xuống, hai đầu gối chạm sàn, tay bấu lấy tà váy.

“Cháu… cháu hỏi thì…” Con bé nấc. “Cháu xin lỗi vì cháu chưa từng biết.”

“Cô không cần xin lỗi chuyện đó,” bà Tám nói nhẹ. “Cô không nợ tôi. Ba cô nợ tôi.”

Dì Lan đứng dậy. Tôi tưởng dì sẽ bỏ đi, nhưng dì bước thẳng tới chỗ bà Tám. Hai chân dì run, và rồi dì quỳ xuống, trên sàn gạch phòng chờ, trước mặt người phụ nữ nhỏ bé trong bộ đồng phục xám.

“Chị Tám.” Dì mở ví, rút ra một phong bì vàng nhàu nát, bên ngoài ghi nguệch ngoạc ba chữ: Gửi anh Sáu. “Mười ba năm tôi nợ chị một lời xin lỗi, và hai mươi triệu mà chồng tôi đã hứa. Tôi không dám xin chị tha thứ. Tôi chỉ xin chị nhận.”

Bà Tám nhìn phong bì rất lâu. Rồi bà nói một câu mà tôi nhớ đến tận bây giờ:

“Bà có biết hai mươi triệu mua được gì không? Nó mua được ba tháng thuốc cho ông Sáu. Nhưng nó không mua được mười ba năm ổng nằm co trên cái lưng gãy, không mua được những đêm tôi đẩy xe rau đi bán còn không nổi.”

“Tôi biết…”

“Bà không biết.” Bà nói, rồi giọng dịu lại. “Nhưng bà dám quỳ trước mặt tôi. Ông Phát thì không dám.”

Bà đưa tay ra. Không vội vã, cũng không ngần ngại. Bà nhận lấy phong bì bằng cả hai tay.

“Cái này tôi nhận,” bà nói. “Không phải vì tôi nghèo, mà vì nó là phần chồng tôi đáng ra phải nhận từ mười ba năm trước. Mười bốn triệu viện phí, tôi đóng. Phần còn lại, tôi giữ cho ổng đi tái khám.”

Dì Lan gục xuống, trán gần chạm nền gạch. Tôi chưa từng thấy ai khóc như thế, khóc không còn sợ ai nhìn.

Quỳnh cũng quỳ xuống bên mẹ.

“Mẹ…” Con bé nắm lấy bàn tay dì. “Con là con của ba. Con xin lỗi thay ba. Nhưng con sẽ không dừng ở một lời xin lỗi.”

“Cháu không phải trả,” bà Tám nói.

“Cháu muốn trả. Không phải để bác tha thứ, mà vì cháu cần phải làm.” Quỳnh quay sang Đức, giọng run nhưng rắn lại. “Anh, t:iền mừng cưới hôm nay, mình dành một nửa cho bác Sáu nhé? Em muốn cùng bác đi gặp bác sĩ, xem ông chữa thế nào là tốt nhất.”

Đức không do dự.

“Anh đồng ý.”

Bà Tám lắc đầu, nhưng lần này nhẹ nhàng hơn.

“Tiền mừng cưới là của hai cô cậu. Tôi không nhận. Nhưng nếu cô thật lòng muốn làm, thì ngày nào rảnh cứ ghé bệnh viện thăm ông Sáu. Ổng nằm lâu quá rồi, ít ai đến.”

Quỳnh gật đầu liên tục, nước mắt rơi ướt cả lớp voan.

Chúng tôi trở ra sảnh khi tiệc đã gần tàn. Khách khứa đã bớt, bàn ghế ngổn ngang. Ở góc sảnh, một người phụ nữ khoảng ba mươi sáu tuổi, dáng gầy, tóc buộc vội, đang quỳ ôm Khang. Là chị Hà, mẹ thằng bé, vừa chạy xe từ quê lên.

Thấy bà Tám, chị Hà đứng dậy, kéo con đến gần.

“Cháu nghe cháu kể rồi,” chị nói, giọng nghẹn. “Cảm ơn bác. Con cháu kể lúc trưa nó đói, ba nó bảo ngồi chờ ở hành lang, không ai ngó ngàng. Bác bẻ đôi cái bánh bao cho nó.”

Tôi sững người. Cái bánh bao gói báo, nửa còn lại bà giữ cho ông Sáu.

Khang rúc đầu vào tay mẹ, giọng đứt quãng:

“Bác ấy bảo con ăn đi, nửa còn lại bác mang về cho ông. Lúc bác bị mắng, con thấy bác khóc, con nhớ lại video ba bảo con quay. Con không muốn bác bị bắt.”

Bà Tám cúi xuống, đặt bàn tay chai sạn lên mái tóc rối của thằng bé.

“Con làm đúng rồi. Nhưng con đừng giận ba nhé. Ba con làm sai, nhưng ba con vẫn là ba con.”

Khang gật đầu, mắt đỏ hoe. Chị Hà quay sang nhìn tôi, nói rất nhỏ:

“Anh ấy nợ cá độ ba năm rồi. Em khuyên mãi không được. Hôm nay anh ấy xin đưa con đi dự đám cưới họ hàng, em không biết sẽ ra chuyện này.”

Chú Dũng không còn ở đó. Anh Hùng cho biết công bố về biên lập phường. Số t:iền trong ví còn nguyên, nhưng chuyện vu oan và l:ấy c:ắp vẫn phải xử lý theo luật. Dì Lan không xin tha, cũng không làm khó thêm. Dì chỉ nói một câu với công an: “Anh ấy nói, nhưng chuyện ra chuyện đó, anh cứ làm đúng quy định.”

Một tuần sau, tôi nghe tin chú Dũng được xử lý và phải bồi thường. Chị Hà đưa ra ngoại lệ, từ chối nhận bất kỳ trợ giúp tài khoản nào của ai. Bà Tám cũng từ chối tài khoản quyên góp của nhiều người lạ xem clip rồi nhắn tin chuyển tiền. Bà chỉ nhận đúng các phần đã nhận, không thêm đồng nào.

Ngày thứ Hai, chị Mai gọi cả tổ lao công lên tham dự. Chị xin lỗi bà Tám trước mặt mọi người và đề nghị bà làm tổ trưởng vệ sinh. Bà từ chối một lần, hai lần. Đến lần ba, bà gật đầu, nhưng chỉ nhận lương cũ.

“Tôi làm chỗ này sáu năm, ngày nào cũng lau cùng một cái sàn,” bà nói. “Tôi quen rồi.”

Quynh và Đức trăng mật. Cuối tuần đầu tiên sau đám cưới, hai đứa trẻ mang giỏ trái cây và một chiếc áo mưa mới tinh vào bệnh viện huyện thăm ông Sáu. Tôi đi cùng, vì Quỳnh nhờ.

Ông Sáu nằm trên giường, người gầy, tóc bạc thưa. Quỳnh đứng ở chân giường rất lâu mới bước lại gần. Con bé trả lời, chưa trả lời hết câu, ông đã có tay.

“Tôi nghe bà kể rồi,” ông nói, giọng yếu nhưng rõ. “Ba cô cũng đau khổ. Ông ấy mất sớm, để lại cô với mẹ cô, con biết. Con không kêu.”

“Nhưng cháu thì thấy mình phải…”

“Cô muốn trả thì cứ trả theo cách của cô. Đừng quỳ.” Ông nhìn chiếc áo mưa mớiQuỳnh đặt lên bàn rồi cười. “Cái áo cũ rách rồi, tôi giữ làm gì. Nhưng bà ấy không chịu bỏ. Bà bảo đó là cái áo tôi mặc ngày còn đi làm.”

Quyên bật khóc, lần này không còn giận.

Dì Lan không vào phòng bệnh. Dì ngồi ngoài hành lang, trên chiếc ghế nhựa đúng chỗ mười ba năm trước dì từng đứng. Bà tám bước ra, ngồi xuống suy, mang theo hộp thư. Hai người phụ nữ không nói một lời nào, cứ ngồi vậy rất lâu. Rồi bà Tám mở hộp tặng một nửa phần cơm về phía dì Lan.

Tôi đứng cách xa một vài bước, nhìn cảnh đó. Dì Lan cầm lấy đôi đũa, và lần đầu tiên sau nhiều ngày, dì ăn được.

Có những khoản nợ không được thanh toán bằng t:iền. Nhưng bắt đầu bằng cách nhìn thẳng vào mặt người đang làm việc khó khăn của mình thì đó là một cách trả lời.

Tôi vẫn giữ lại clip đoạn thằng bé quay, không phải để khỏe mạnh, mà để nhắc mình rằng có những lúc đó, chỉ có một đứa trẻ chín tuổi nói thật cũng đủ cô gái ngược cả một bữa tiệc. Và có những người, dù bị di chuyển cả túi đồ xuống đất giữa trăm con mắt, vẫn quỳ xuống nhỏ từng món một, không đánh mất mình.

Đến bây giờ, mỗi lần đi ngang qua chiếc ví đỏ, tôi vẫn nhớ đến chiếc bánh bao gói báo nằm lăn lóc chân bà tám ngày hôm đó. Nhỏ thôi, nhưng nó là thứ duy nhất trong cả bữa tiệc chưa từng nói dối.

-HẾT-